Handvatten en Scheden

Een mes is meer dan alleen een kling. Als het handvat niet goed is, is het mes waardeloos. In mijn werkplaats in Groningen besteed ik bijna net zoveel tijd aan het handvat als aan het smeden zelf. Mijn naam is Willem, en ik geloof dat de grip van een mes de verbinding is tussen het staal en de mens. Ik werk graag met natuurlijke materialen. Hout is mijn favoriet, maar niet zomaar hout. Ik gebruik vaak wortelhout of “gestabiliseerd” hout. Bij stabiliseren wordt alle lucht uit het hout getrokken en vervangen door kunsthars. Hierdoor wordt het hout zo hard als kunststof en trekt het niet meer krom door vocht. Dat is essentieel voor keukenmessen die vaak nat worden. Ik heb blokken eikenhout liggen die uit de Groningse bodem komen, soms honderden jaren oud. Dat heeft een diepe, donkere kleur die je in de winkel niet vindt. Maar ik gebruik ook hoorn, gewei of moderne materialen zoals Micarta als de klant een mes wil dat echt onverwoestbaar is.

Het vormgeven van het handvat is puur op gevoel. Ik begin met een ruw blok en vijl en schuur net zolang tot het precies in de handpalm valt. Geen hoekige randen die blaren veroorzaken, maar vloeiende lijnen. Bij messen met een verborgen doorn (hidden tang) gebruik ik vaak een stootplaat van messing of brons. Dat beschermt het handvat en geeft een klassieke uitstraling. Maar een mes moet ook ergens in wonen als je het niet gebruikt. Voor mijn jacht- en buitenmessen maak ik mijn eigen scheden van dik rundleer. Ik snijd het leer, stik het met de hand met dik garen en vorm het nat om het mes heen. Hierdoor klemt het mes perfect in de schede en valt het er nooit zomaar uit. Leer leeft, net als staal en hout. Het krijgt krassen, het wordt donkerder en het krijgt die heerlijke geur van echt handwerk.

  • Handvatten van duurzame en unieke natuurlijke materialen.
  • Gebruik van gestabiliseerd hout voor maximale vochtbestendigheid.
  • Ergonomische vormgeving voor urenlang comfortabel gebruik.
  • Ambachtelijke lederen scheden, op maat gemaakt voor elk mes.
  • Afwerking met natuurlijke oliĆ«n en was voor een prachtige glans.

| Willem zegt: Een goed handvat moet “warm” aanvoelen. Natuurlijke materialen zoals hout of hoorn nemen de temperatuur van je hand aan. Kunststof blijft vaak koud en doods aanvoelen. Als je een mes op maat laat maken, kom dan langs om verschillende blokken hout vast te houden. Je voelt vaak meteen welk materiaal bij jou hoort. Het is een persoonlijke keuze die het mes echt van jou maakt. |

De afwerking van het handvat is de laatste stap. Ik polijst het hout tot een zijdeglans en zet het in de olie. Hierdoor komt de tekening van het hout pas echt tot leven. Sommige houtsoorten hebben een “chatoyance”, een diepte-effect waardoor het lijkt alsof de tekening beweegt als je het mes in het licht draait. Dat is de schoonheid van de natuur, gevangen in een gebruiksvoorwerp. Voor mij is een mes pas af als de schede ook klopt. Ik stempel soms de initialen van de klant in het leer of ik maak een speciale lus voor een vuurstaal. Het gaat om het complete pakket. Als je mijn werkplaats verlaat met een mes aan je riem, dan draag je een stuk Gronings vakmanschap bij je waar je de rest van je leven trots op kunt zijn. Het is robuust, het is eerlijk en het is gemaakt met de hand. Meer heb je niet nodig.